intendisse, et intendere penitus exire de Seculo, et suam debitam facere professionem in Ordine predicto, et in eo Altissimo servire. Ideo ad hoc ne aliquid differentiae oriatur post ejus professionem in rebus, et bonis suis deliberasse facere testamentum, et de bonis suis modo infrascripto disponere. Propterea volensdictam ejus deliberationem ad effectum ducere, et realiter adimplere; Sponte coram nobis hoc suum nuncupativum condidit testamentum; et de bonis suis omnibus modo infrascripto disponere, quando valere potuit Jure testamenti, et si Jure testamenti non valeret, seu non valebit ipsum valere voluit, seu valebitJure Codicillorum, Donationis causa Mortis, et omni modo meliori & Caetera [et cetera], et voluit, quod praesens testamentum suum debitum sortiatur effectum obtineat, et ebitum sortiatur effectum per infrascriptos suos heredes, et Executores —
In primis quia Caput, et principium cujuslibet testamenti heredis Institutio est, esse dignoscitur, propterea dictus Fra Benedictus in Seculo vocatus Marcus Antonius de Leone Civitatis Seminariae ut dicit instituit, et confecit suam eredem universalem, et particularem super omnibus bonis suis mobilibus, et stabilibus Juribus, Actionibus, praeter quam infrascriptis legatis, et fidecommiss[i]s per eum v[o]l[ui]t
Universitatem dictae Civitatis Seminariae cum hac tamen observantiae conditione, clausula, et ratione, et expressa declaratione, quod dicta Università, et ejus Electi, et Sindici, qui pro tempore fuerint debeant omnia bona hereditaria ipsius testatoris, Mobilia, et Stabilia, Jura, actiones, et alia in quibuscumque consistentia ad dictam hereditatem suam spectantia, et pervenientia raccoligere, et exigere, et recuperare, et illa vendere, et in pecuniam reducere, et de pecunia ex eis pervenienta facere Montem unum Universale sub vocabulo Montis Pietatis in d[ic]ta Civitate Seminariae cum interventu, et expresso consensu Mag[is]tri V.J.D. Nicolai
__________________________________________
NOTE PALEOGRAFICHE E DIPLOMATICHE
| In attesa di Nulla Osta |
(2) Caratteri della scrittura (Cancelleresca Italica): Il testo è tracciato in una elegante e regolare grafia umanistica tardo-cinquecentesca. La scrittura si presenta fitta, eretta e fortemente legata, con le caratteristiche aste ad occhiello e lo sviluppo fluido dei nessi notarili. Nel margine inferiore della facciata di sinistra, si individua il Signum Notarile coevo e la firma autografa del notaio autenticante («Ant[oniu]s Jovar... Notarius»), che garantiva la fede pubblica dell'estratto.
(3) Sintassi notarile e la clausola verbale di persistenza: Sotto il profilo filologico, l'accostamento ravvicinato dei verbi «intendisse, et intendere» (infinito passato e infinito presente dello stesso verbo) costituisce una rigorosa clausola di stile rafforzativa tipica del diritto comune. Essa attesta formalmente la stabilità e l'irrevocabilità della volontà del testatore, certificando giuridicamente che tale intenzione era già maturata saldamente nel passato (intendisse) e persisteva immutata al momento della redazione dell'atto (intendere).
(4) Clausole notarili e formule di salvaguardia d'antico regime: Il testo esibisce l'intera armatura formale del diritto comune. Spicca la celebre clausola di salvaguardia «si Jure testamenti non valeret, seu non valebit ipsum valere voluit, seu valebit Jure Codicillorum, Donationis causa Mortis...». Questa formula standard impediva la decadenza delle ultime volontà del Beato per eventuali vizi di forma, trasferendone la validità legale immediata sotto la disciplina civilistica del codicillo o della donazione causa mortis.
(5) L'uso dei compendi e dei riempitivi anticontraffazione: L'amanuense fa largo uso di abbreviazioni e compendi cancellereschi tipici del XVI secolo, tra cui la caratteristica commerciale con ricciolo inclinato (&) per indicare la formula sbrigativa «& Caetera» (et cetera), e il compendio eretto per la particella «est» (e/). Si osserva inoltre l'uso di linee rette d'inchiostro per riempire gli spazi bianchi residui a fine riga: una rigorosa prassi diplomatica volta a impedire l'inserimento fraudolento di clausole apocrife in un secondo momento.
(6) Abbreviazioni dottrinali (Utrimque Jure Doctor): Nell'ultima riga della facciata, l'adozione della sigla solenne «V.J.D.» scioglie al millimetro il titolo accademico e nobiliare di Utrimque Jure Doctor (Dottore nell'uno e nell'altro diritto, civile e canonico). Questo titolo, spettante solo ai massimi giuristi dell'epoca, qualifica l'autorità civile e il prestigio del Maestro Nicola (Nicolaus), chiamato a prestare il proprio espresso consenso e intervento per blindare la nascita del Monte.
___________________________________
TRADUZIONE ITALIANA CONTINUA
Nessun commento:
Posta un commento